Nederlandse automobilisten krijgen mogelijk al volgend jaar te maken met extra kosten als zij door België rijden. De Belgische regio’s Vlaanderen en Wallonië zijn het bijna eens over een nieuw systeem. Het plan is om een landelijk wegenvignet in te voeren. Daarmee moeten automobilisten betalen voor het gebruik van Belgische wegen.
Vooral buitenlandse bestuurders zullen dit gaan merken. Meer dan de helft van alle kilometers op Belgische wegen wordt gereden door automobilisten uit andere landen. In de praktijk gaat het vaak om Nederlanders. Daardoor zal juist deze groep straks een groot deel van de kosten dragen.
Volgens Belgische media is een politiek akkoord dichtbij. De gesprekken tussen Vlaanderen en Wallonië zijn vergevorderd. De invoering van het wegenvignet lijkt daardoor steeds realistischer te worden. Het doel is extra geld ophalen voor onderhoud en nieuwe infrastructuur.
Waarom België tol wil invoeren
De Vlaamse minister van Financiën heeft duidelijk uitgelegd waarom dit plan er ligt. Vlaanderen wil blijven investeren in goede wegen. Nieuwe wegen aanleggen en bestaande wegen onderhouden kost veel geld. Volgens de minister is het logisch dat ook buitenlandse automobilisten meebetalen.
België is een belangrijk doorreisland binnen Europa. Veel automobilisten rijden alleen door het land heen. Zij gebruiken wel de wegen, maar betalen daar nu weinig voor. Met het vignet wil België die balans veranderen. Buitenlanders gaan zo direct bijdragen aan de kosten.
Wanneer het vignet precies wordt ingevoerd, is nog niet bekend. De minister wil zich niet vastleggen op een exacte datum. Wel geeft hij aan dat hij hoopt op een akkoord binnen enkele maanden. Daarna kan de invoering snel volgen.
Vignet in plaats van kilometerheffing
Vlaanderen en Wallonië hebben bewust gekozen voor een wegenvignet. Een kilometerheffing werd ook bekeken, maar bleek lastiger. Zo’n systeem is technisch ingewikkeld en politiek gevoelig. Een vast vignet wordt gezien als eenvoudiger en beter uitvoerbaar.
Het vignet zal gelden voor belangrijke snelwegen en regionale wegen. Het systeem lijkt op dat van landen zoals Oostenrijk en Zwitserland. Automobilisten betalen een vast bedrag per periode, ongeacht het aantal gereden kilometers.
Er wordt al langere tijd gesproken over een jaarprijs van ongeveer honderd euro. Voor oudere auto’s kan dit bedrag hoger uitvallen. Auto’s van meer dan twintig jaar oud zouden rond de honderdvijfentwintig euro per jaar kunnen kosten.
Het vignet wordt waarschijnlijk volledig digitaal. Er komt geen sticker op de voorruit. Het kenteken wordt geregistreerd in een systeem. Camera’s langs de weg controleren automatisch of een voertuig een geldig vignet heeft.
Buitenlandse automobilisten moeten het vignet zelf online aanschaffen. Mogelijk komen er ook kortere varianten. Denk aan een dagvignet of weekvignet. Wie zonder geldig vignet rijdt, kan een boete krijgen.
Wat dit betekent voor Belgische automobilisten
Op dit moment betalen in België alleen vrachtwagens tol. Zij gebruiken een apparaat dat het aantal gereden kilometers bijhoudt. Personenauto’s vallen daar nu nog buiten. Met het nieuwe plan verandert dat voor een deel van het verkeer.
Volgens een Belgische mobiliteitsexpert levert de huidige verkeersbelasting al veel geld op. Alleen in Vlaanderen gaat het om meer dan een miljard euro per jaar. Dat is zelfs meer dan wat er wordt uitgegeven aan wegonderhoud.
Toch wil de overheid extra inkomsten. Verkeer zorgt namelijk voor meer kosten dan alleen onderhoud. Denk aan files, ongelukken, milieuschade en gezondheidsproblemen. Die kosten worden nu niet volledig gedekt.
Elektrische auto’s betalen bovendien geen verkeersbelasting. Dat aandeel groeit snel. Over enkele jaren kan een kwart van alle auto’s elektrisch zijn. Daardoor dreigt de overheid inkomsten te verliezen. Het vignet moet dat deels opvangen.
De Belgische politiek zegt dat eigen automobilisten worden gecompenseerd. De verkeersbelasting zou omlaag gaan. Daardoor zouden Belgen per saldo niet meer gaan betalen. Of dat ook echt zo uitpakt, moet nog blijken.
Kritiek vanuit Nederland en Europa
De ANWB is kritisch over de plannen. De organisatie is geen voorstander van tolheffing zonder duidelijke voordelen. Volgens de ANWB moet betalen leiden tot betere wegen of minder files. Dat is nu niet concreet beloofd.
Daarnaast is er kritiek op het verschil tussen Belgische en buitenlandse automobilisten. Belgen zouden worden gecompenseerd, terwijl buitenlanders volledig betalen. Dat kan volgens de ANWB in strijd zijn met Europese regels.
In Duitsland werd een vergelijkbaar plan eerder afgekeurd. Daar wilde de overheid buitenlanders laten betalen en eigen automobilisten compenseren. Het Europese Hof van Justitie stak daar een stokje voor. Of België dit probleem kan omzeilen, is nog onduidelijk.
Toch lijkt de invoering steeds dichterbij te komen. Voor Nederlandse automobilisten betekent dit mogelijk extra kosten. Zeker voor mensen die vaak door België rijden, kan het bedrag oplopen.
België is niet het enige land met plannen. Ook Zwitserland wil meer geld vragen van automobilisten die alleen op doorreis zijn. Daarmee lijkt een trend zichtbaar binnen Europa.
Voor Nederlandse bestuurders betekent dit dat autorijden in het buitenland duurder wordt. Doorreislanden zoeken nieuwe inkomsten. De kans is groot dat België binnenkort aansluit bij die lijst. Wie regelmatig naar Frankrijk of verder rijdt, moet hier rekening mee houden.
Bron: Autoweek
